Đạo đức – Số 102: Dễ và khó

dao-duc-so-102-de-va-kho

Giám đốc nói:

– Nó cứ phản đối chuyện này, thắc mắc chuyện kia, làm tôi phiền quá. Chú cho nó ít tiền rồi đuổi đi cho khỏe.

Chú quản đốc im lặng đi ra.

Đó là chuyện 12 năm trước. Bây giờ thì công ty đang gặp rắc rối, đoàn thanh tra ập đến kiểm tra hệ thống nước thải ở các xưởng sản xuất giấy. Kết quả rất xấu. Nếu xác định là có vi phạm tiêu chuẩn vệ sinh môi trường ở cấp độ nặng thì công ty có thể bị phạt rất nặng, nặng đến nỗi phá sản luôn, bao nhiêu người sẽ mất việc làm.

Giám đốc bực tức nói với đoàn thanh tra:

– Các anh nguyên tắc vừa thôi chứ, các anh cứ phạt cho đúng bài bản quy chế quy định của các anh để các anh không bị truy cứu trách nhiệm. Nhưng còn cuộc sống của 500 con người của công ty sẽ ra sao? Các anh có lương tâm không?

Trưởng đoàn thanh tra nói:

– Tôi không rành về lương tâm lắm, tôi chỉ làm theo luật.

– Thì các anh làm theo luật gì đó cho dễ với các anh mà khó cho chúng tôi.

– Vậy anh có cách gì hay hơn thì chỉ cho chúng tôi với, chứ mức phạt này thì công ty sẽ phải ngừng hoạt động, 500 công nhân sẽ mất việc, chúng tôi cũng ái ngại lắm.

Chợt ông quản đốc già vào nói nhỏ bên tai, mời giám đốc ra ngoài trao đổi riêng một chút. Lát sau giám đốc mặt mày tươi tỉnh bước vào nói:

– Tôi đề nghị các anh cho kiểm tra ảnh hưởng của nước thải tới môi trường chung quanh. Các anh lấy nước thải sát miệng ống xả thì chưa đủ để kết tội chúng tôi làm ô nhiễm môi trường. Môi trường chưa hề bị ô nhiễm.

Đoàn thanh tra bất ngờ nghe điều này, chụm đầu bàn với nhau một lát rồi kéo đi ra kiểm tra tiếp.

Ba ngày sau đoàn thanh tra trở lại làm việc và kết luận:

– Thưa ông giám đốc, chúng tôi đã cho kiểm tra xa hơn dưới miệng ống xả nước thải thì bất ngờ phát hiện công ty đã cho làm một hệ thống xử lý nước thải thứ hai cách xa 100 mét, hứng hết nước xả để lọc lần nữa rồi mới đổ ra môi trường tự nhiên. Nước được xử lý lần thứ hai này đảm bảo các tiêu chuẩn vệ sinh môi trường. Vì vậy công ty của ông không bị xử lý gì, vẫn hoạt động bình thường. Rất cám ơn sự hợp tác của các anh em ở đây.

Đoàn thanh tra về hết rồi thì giám đốc gọi ông già quản đốc hỏi mọi việc. Ông quản đốc già kể:

– Mười hai năm trước giám đốc kêu tôi đuổi việc thằng Hưng cho khỏe. Đuổi thì quá dễ. Tôi thấy tội nghiệp đã đem nó về nuôi cho ăn học dạy dỗ. 5 năm trước chính nó đã nói về hiểm họa môi trường do công ty mình gây ra và sẽ có ngày bị kiểm tra phạt nặng. Tôi không hiểu gì lắm, nhưng thương nó tình cảnh côi cút nên hay chìu ý nó. Nó năn nỉ tôi mua 2000 mét vuông đất ở cách công ty 100 mét, rồi nó xin tiền tôi mua các thiết bị gì chẳng biết. Nó cứ đào bới rồi lắp ráp cả 5 tháng, mặt mày bơ phờ ốm nhom. Sau đó nó nói rằng nó đã tìm cách hứng dòng nước thải của công ty đổ ra và xử lý lại lần nữa. Tôi cũng chẳng biết ất giáp gì, cứ cười cười vậy thôi. Không ngờ hôm nay nó đã cứu công ty thoát nạn.

Giám đốc ân hận nói:

– Tôi nhớ năm đó vì phiền nó hay thắc mắc chuyện này chuyện kia nên kêu chú đuổi nó cho khỏe. Nhưng chú lại chọn cách khó làm là đem nó về nuôi nấng. Nó lại rất có lương tâm nên đã âm thầm làm riêng một hệ thống xử lý nước thải lần thứ hai cho công ty. Tiền của chú, công lao và trí tuệ của nó. Tôi rất hối hận vì đã chọn cách dễ cho mình, nhưng khó cho người khác. Tôi gửi lời xin lỗi nó và trân trọng mời nó vô làm phó giám đốc cho tôi từ tuần sau.

—————————————————

Các băng đảng ngoài vòng pháp luật cũng hay chọn cách dễ, đó là không vừa ý ai thì thủ tiêu cho khỏe. Đâu ngờ oan oan tương báo sau này đủ thứ chuyện rắc rối xảy ra khổ sở vô cùng.

Vợ chồng giận nhau bèn li dị cho dễ tính, đâu ngờ hậu ly hôn là vô số khó khăn.

Nhà trường phạt học sinh cá biệt bằng cách đuổi học, sau này ra đường toàn gặp du côn.

Không dùng nữa thì quẳng vô thùng rác cho dễ, đâu ngờ sau này ra biển toàn thấy rác trôi tấp đầy bãi.

Nhức đầu thì uống viên giảm đau cho dễ, đâu ngờ sau này hư hết gan thận và cột sống.

Hầu hết cách xử lý dễ dàng đều gây khó cho chúng ta về sau. Còn từ buổi đầu nếu chúng ta chịu khó xử lý theo cách khác, thông minh hơn, đạo đức hơn, vất vả hơn, thì sau này ta lại được hưởng nhiều niềm vui hạnh phúc.

Ta thường chọn cách dễ làm vì những lý do sau đây, một là ta nhìn cạn không thấy được hậu quả về sau, nghĩa là hơi bị ít não. Hai là ta nóng giận bồng bột nhất thời nên bị ngu ngắn hạn, làm bậy lúc đó. Ba là ta không có thời gian nên xử lý vội vàng cho xong.

Hầu hết cách xử lý vội vàng, dễ làm, đều hư hỏng về sau. Nhất là những việc liên quan đến tình nghĩa, về thân phận con người, về môi trường, về trách nhiệm cá nhân, nếu xử lý vội vàng cho dễ thì sau này đều sai.

Ta nên cố gắng chịu cực tìm cách xử lý vấn đề sâu sắc, nghĩ đến cuối đời, nghĩ đến kiếp sau, nghĩ đến nhiều người, nghĩ đến cả đất nước, nghĩ đến cả thế giới, sao cho tốt đẹp lâu dài.

 

Nguồn Facebook Nền tảng đạo đức

Đạo đức - Số 101: Vũ khí
Ông trời... đã trở lại và hiện đại hơn xưa

Other posts of the serie

0 Shares